Europese Unie

De EU-strategie voor adaptatie aan de klimaatverandering is op 16 april 2013 goedgekeurd. Het algemene doel van de strategie is bij te dragen tot een klimaatbestendiger Europa. Om dit te bereiken, is de strategie gericht op drie belangrijke aspecten:

  •  bevordering van initiatieven op het niveau van de lidstaten;
  • beter geïnformeerde besluitvorming;
  • meer rekening houden met de aanpassing in de meest kwetsbare sectoren (‘climate proofing’).

In 2016 heeft de Europese Commissie een evaluatieproces voor de uitvoering van haar adaptatiestrategie gelanceerd. Deze evaluatie, afgerond in november 2018, geeft aan dat de strategie haar doelen heeft bereikt. Het rapport geeft echter aan dat Europa erg kwetsbaar blijft voor de impact van klimaatverandering.

Zoals in de strategie voorzien was, werd ook een evaluatie van de uitvoering van de nationale adaptatiestrategieën van de lidstaten gemaakt op basis van een scorebord. Het geaggregeerd scorebord voor de 28 EU-lidstaten geeft aan dat de meeste lidstaten (waaronder België) een goede vooruitgang geboekt hebben in de eerste drie stappen van het adaptatieproces (de voorbereiding van het terrein voor adaptatie, de evaluatie van de risico’s en kwetsbaarheden, en de identificatie van de adaptatie-opties) maar dat er nog werk nodig is voor de 2 laatste stappen (“uitvoering” en “opvolging en rapportering”).

De European Green deal, een geïntegreerd en transversale strategie, dat bijna elk beleidsdomein bestrijkt, werd voor het eerst gepresenteerd eind 2019 tijdens de jaarlijkse internationale klimaattop (COP25 in Madrid).

Dit ambitieus plan oogt als doel Europa tegen 2050 om te vormen tot het eerste klimaat neutrale continent, waarbij de overgang naar een circulaire economie een sleutelcomponent vormt. Naast een netto broeikasgas emissie van nul staat dit plan in voor het herstel van biodiversiteit en milieu op een sociaal rechtvaardige manier, aan de hand van het Just Transition Mechanism.

Daarnaast, ten gevolge van de European Green deal, werd de eerste Europese klimaatwet ingevoerd. Deze wet vormt een legaal kader voor een graduele en vooral onomkeerbare reductie in de broeikasgas emissie, en het gelijktijdig stimuleren van broeikasgas opname door natuurlijke en andere koolstofputten.

De Europese Verordening 525/2013 (betreffende het bewakingssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen en systeem voor de aangifte van andere informatie die betrekking heeft op de klimaatverandering) voorziet dat de lidstaten aan de Europese Commissie informatie over de nationale adaptatiestrategieën rapporteren. Het 2de rapport van België is op 15 maart 2019 overhandigd.

Met haar initiatief ‘Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie’ moedigt de Europese Commissie steden aan om zich te engageren tot het nemen van maatregelen voor de aanpassing aan de klimaatverandering.

De EU financiert tenslotte adaptatie doorheen verschillende instrumenten zoals de 5 structuur- en investeringsfondsen, het Life-instrument en het solidariteitsfonds van de EU voor natuurrampen.